Nefrostomi: tıkalı idrar yolunda böbreğin boşaltılması
Perkütan nefrostomi, böbreğin idrar toplayıcı sistemine ciltten ince bir kateter yerleştirilmesidir. Böbrekten mesaneye idrar akışı tıkandığında, biriken idrar için çıkış yolu oluşturur. Böbrek üzerindeki basıncın azaltılması; ağrının hafiflemesine, enfeksiyonun kontrolüne ve böbrek işlevinin korunmasına katkı sağlayabilir.
Nefrostomi kateterinin böbrekteki yerleşimi.
Bu işlem neler sağlar?
- Tıkalı yolu aşarak böbrekte biriken idrarın boşaltılmasını sağlar.
- Böbrek üzerindeki basıncı azaltır; tıkanıklığın süresine ve mevcut duruma bağlı olarak böbrek işlevinin korunmasına yardımcı olabilir.
- Enfeksiyon eşlik eden tıkanıklıklarda, antibiyotikle birlikte enfekte idrarın uzaklaştırılmasını destekler.
- Taş, darlık veya tümör için planlanan sonraki tedaviye hazırlanırken böbreğin drenajını sürdürebilir.
Ne zaman değerlendirilir?
İdrar akışı taş, darlık veya tümöre bağlı olarak engellenebilir. Tıkanıklığın derecesi, böbrek işlevleri, ağrı ve enfeksiyon bulguları değerlendirilir. Bazı durumlarda idrar yoluna içeriden stent yerleştirilmesi, bazı durumlarda ise ciltten nefrostomi tercih edilir. Karar anatomi ve klinik gereksinime göre verilir.
Nefrostomi nasıl uygulanır?
Ultrason ve gerektiğinde anjiyografi görüntülemesiyle böbreğin toplayıcı sistemine ulaşılır. Lokal anestezi sonrasında ince kateter yerleştirilir ve sabitlenir. İdrar çoğunlukla vücut dışındaki bir torbaya alınır. Gerektiğinde işlem konforu sedasyonla desteklenir.
İşlem öncesi hazırlık
Görüntüler, böbrek işlevleri, kanama testleri ve kullanılan ilaçlar gözden geçirilir. Ateş veya enfeksiyon bulguları varsa antibiyotik ve drenajın zamanlaması birlikte planlanır. Acil tıkanıklıklarda hızla değerlendirme yapılması gerekebilir.
Kateter bakımı ve günlük yaşam
Torbanın konumu, bağlantıların korunması ve pansuman bakımı öğretilir. Kateterin kıvrılmaması, çekilmemesi ve idrar akışının izlenmesi önemlidir. Duş, hareket ve kateterin değişim aralığına ilişkin kişisel talimat verilir.
İdrar akışının kesilmesi, yeni ateş, artan yan ağrısı, yoğun kanama veya kateterin yerinden çıkması durumunda tedavi ekibine başvurulmalıdır. Kateteri çıkarmaya veya yerine itmeye çalışmayın.
Bilinmesi gereken riskler
Kanama, enfeksiyon, komşu organ yaralanması, idrar kaçağı ve kateterin tıkanması veya yerinden çıkması görülebilir. Nefrostomi idrarın boşaltılmasını sağlar; tıkanıklığın asıl nedenine yönelik tedavi ayrıca planlanır.
Sık sorulan sorular
Nefrostomi kalıcı mıdır?
Süre, tıkanıklığın nedenine ve idrarın doğal yoldan akıp akamadığına bağlıdır. Akış düzeldiğinde çıkarılabilir; devam eden gereksinimde düzenli kontrol ve değişim planlanır.
Kateter varken normal yoldan idrar yapılabilir mi?
Diğer böbreğin çalışmasına, tıkanıklığın derecesine ve kullanılan sisteme bağlı olarak normal yoldan idrar yapılması devam edebilir.
Daha ayrıntılı bilgi için
Son güncelleme: 14 Eylül 2026
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Doç. Dr. Hakan Baş · Girişimsel Radyoloji · Ankara