Radyoembolizasyon (TARE): karaciğer tümörüne hedefli radyasyon
Transarteriyel radyoembolizasyon, kısaca TARE, karaciğer tümörüne damar içinden ulaştırılan radyoaktif mikrokürelerle tedavi uygulanmasıdır. Sıklıkla itriyum-90 (Y-90) kullanılır. Radyasyonun tümörün bulunduğu alanda yoğunlaşması amaçlanır; böylece kişiye özel planlanmış bölgesel bir kanser tedavisi sunulur.
Radyoaktif mikrokürelerle radyoembolizasyon.
Bu işlem neler sağlar?
-
Tümörü besleyen damarları kullanarak radyasyonu hedef bölgeye ulaştırır; tümörün küçülmesine veya büyümesinin kontrolüne katkı sağlayabilir.
-
Kişiye özel doz planlaması, tümöre ulaşan etkiyle sağlıklı karaciğerin korunması arasında denge kurulmasını sağlar.
-
Büyük bir kesi açılmadan damar içinden uygulanır; tedavi edilen alanın büyüklüğüne göre kısa hastane gözlemi yeterli olabilir.
-
Genel tedavi planına göre tek başına, başka tedavilerle birlikte veya sonraki tedavi aşamalarına hazırlık amacıyla kullanılabilir.
Hangi hastalarda değerlendirilir?
Karaciğerin kendi dokusundan gelişen bazı tümörlerde ve başka organlardan karaciğere yayılmış belirli kanserlerde değerlendirilebilir. Tümörün karaciğerdeki dağılımı, karaciğer rezervi, vücudun diğer bölgelerindeki hastalık ve daha önce uygulanan tedaviler birlikte ele alınır.
Bazı hastalarda uzun süreli bölgesel kontrol, bazılarında küçülme veya sonraki tedavilere uygunluğun desteklenmesi amaçlanır. Beklenen yarar ve tedavi alanı, girişimsel radyoloji ve nükleer tıp ile ilgili onkoloji ekibinin ortak değerlendirmesiyle belirlenir.
Haritalama ve doz planlaması neden yapılır?
Tedaviden önce genellikle bir anjiyografi haritalaması ve nükleer tıp değerlendirmesi yapılır. Tümörü besleyen damarlar, mikrokürelerin beklenen dağılımı ve akciğerlere geçiş olasılığı incelenir. Bu bilgiler, hedef dışı organları korumaya ve kişiye uygun radyasyon dozunu belirlemeye yardımcı olur.
TARE nasıl uygulanır?
Tedavi seansında kasık veya el bileği damarından ince bir kateterle ilgili karaciğer damarlarına ulaşılır. Planlanan radyoaktif mikroküreler kontrollü olarak uygulanır. Karaciğerin farklı alanlarında hastalık varsa tedavi aşamalar halinde yapılabilir.
İşlem sonrası yaşam ve takip
Halsizlik, iştahsızlık, bulantı veya karın ağrısı görülebilir; destek tedavisi düzenlenir. Kan testleri ve kontrol görüntülemeleriyle karaciğer işlevleri ve tümör yanıtı izlenir. Radyasyon güvenliği ve yakın temasla ilgili talimatlar kullanılan ürüne ve tedavi planına göre yazılı olarak verilir.
Bilinmesi gereken riskler
Karaciğer hasarı veya yetersizliği, safra yolu sorunları, enfeksiyon ve hedef dışı dağılıma bağlı mide-bağırsak ülseri ya da akciğer hasarı gelişebilir. Giriş yeri kanaması ve kontrast madde reaksiyonu da mümkündür. Haritalama ve doz değerlendirmesi bu riskleri gözeten planlamanın parçasıdır.
Sık sorulan sorular
Radyoembolizasyon kemoterapi içerir mi?
TARE’nin temel etkisi radyoaktif mikrokürelerin yaydığı radyasyondur. Kemoembolizasyonda ise bölgesel kemoterapi ile damar akımının azaltılması birlikte kullanılır; bunlar farklı tedavilerdir.
Tedavi yanıtı hemen anlaşılır mı?
Radyasyonun tümör üzerindeki etkisi zamanla gelişir. Kontrol görüntüleri ve kan testleri, tedavi öncesi bulgularla karşılaştırılarak değerlendirilir.
Daha ayrıntılı bilgi için
Son güncelleme: 14 Eylül 2026
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Doç. Dr. Hakan Baş · Girişimsel Radyoloji · Ankara